ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

Πρόλογος: 

Από τις 25 Γενάρη 2015 μια νέα πολιτική εποχή ξεκίνησε στη χώρα μας. Για πρώτη φορά αριστερό κόμμα, ο ΣΥΡΙΖΑ, βρέθηκε στην κυβέρνηση και ο Αλέξης Τσίπρας, ο πάλαι ποτέ καταληψίας μαθητής, είναι πρωθυπουργός της Ελλάδας. Όπως είναι φυσικό η νέα κατάσταση αναμένεται να επηρεάσει (θετικά ελπίζουμε) και το μέλλον της ναυτικής εκπαίδευσης. 

Από τη μεριά μας θα βοηθήσουμε και εμείς όσο περνά από το χέρι μας. Οι Ελληνίδες Καπετάνισσες και που πλέον έχουμε αγκαλιάσει και όλες τις γυναίκες ναυτικούς. Ήδη είμαστε σε επαφή με το τμήμα ναυτιλίας του ΣΥΡΙΖΑ και έχουμε βρει ευήκοα ώτα για τα αιτήματα δεκαετιών που έχουμε. 

Δημιουργήσαμε επίσης επιτροπή με συναδέλφισσες εν ενεργεία και εντός των ημερών θα ξεκινήσουν συναντήσεις με υπευθύνους του υπουργείου Ναυτιλίας. Για θέματα των γυναικών ναυτικών αλλά  κατ' ανάγκη θα συζητήσουμε και θέματα που αφορούν ευρύτερα τους ναυτικούς. Όπως η ναυτική εκπαίδευση. Στις ΑΕΝ, στο ΚΕΣΕΝ, στα Σωστικά κλπ.

 Για το λόγο αυτό ανεβάζουμε και το σημερινό μας αφιέρωμα. Αξιοποιώντας την ιστορική πείρα για τη χάραξη των μελλοντικών στόχων. 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 

ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

Από πότε υπάρχει ναυτική σχολή στην Ελλάδα; Μια ματιά στη Βικιπαίδεια μπορεί να μας διαφωτίσει και να μας εκπλήξει. Καθώς η λειτουργία ξεκινά πολύ πριν την επανάσταση του 1821!!! Και συγκεκριμένα στα 1749!!!! Παραθέτουμε χαρακτηριστικό απόσπασμα: 

"ΑΕΝ Ύδρας

Η πιο ιστορική από τις σχολές. Ιδρύθηκε το 1749 ως Σχολείο του Αγίου Βασιλείου που μετά εξελίχθηκε στην "Ναυτική της Ύδρας Σχολή" με πρωτοβουλία της Δημογεροντίας του νησιού και είναι η παλαιότερη εν λειτουργία σχολή στον κόσμο. Εκεί Ιταλοί και Πορτογάλοι δίδασκαν την Ναυτική τέχνη, την θεωρία αλλά και ξένες γλώσσες. Το 1930 έγινε δημόσια και ονομάστηκε Σχολή Εμπορικής Ναυτιλίας Ύδρας αφού το 1927 είχε περάσει στην φροντίδα της Ένωσης Ναυτικών Ύδρας και λειτουργούσε ως ιδιωτική σχολή. Κατά την γερμανοϊταλική κατοχή το διοικητήριο της σχολής το είχαν καταλάβει οι Ιταλοί για να εγκαταστήσουν το στρατηγείο τους, τότε η Σχολή δεν έπαψε να λειτουργεί αλλά συνέχισε στην Αθήνα στα γραφεία της Ένωσης Εφοπλιστών και αργότερα στον Πειραιά στην Καστέλα μέχρι το 1949, την 1η Νοεμβρίου του ίδιου έτους οι πρώτες δύο τάξεις γύρισαν στην Ύδρα στο κτήριο που η σχολή λειτουργεί ως σήμερα. Η σχολή βρίσκεται στο λιμάνι του νησιού, είναι αποκλειστικά Πλοιάρχων όπως ανέκαθεν ήταν και παρέχει δυνατότητα εσωτερικής φοίτησης των σπουδαστών."

Άλλες σχολές ναυτικών σπουδών η Ελλάδα απέκτησε 200 χρόνια αργότερα!!! Και συγκεκριμένα τότε που αποφασίστηκε να γυρίσουν οι σπουδαστές στη σχολή της Ύδρας, η κυβέρνηση κατάλαβε πως είναι απαραίτητο να φτιάξει σχολή και στην Αθήνα. Το 1951.  Μέγα λάθος! Χάθηκε η ιστορική ευκαιρία να μετακομίσει οριστικά από την επαρχία σε μεγάλο αστικό κέντρο η σχολή που θα προετοίμαζε αξιωματικούς για τα εμπορικά πλοία. Δεύτερο λάθος η έδρα της σχολής στον Ασπρόπυργο!!! 20 χλμ μακριά από την Αθήνα! 

Η λογική η παράλογη εκείνης της περιόδου ήταν ο εγκλεισμός των σπουδαστών εντός των σχολών σε 24ωρη βάση. Λες και ήταν οι σπουδαστές στρατιώτες και έκαναν τη θητεία τους και όχι τις σπουδές τους. 

Με την ίδια τακτική, εμπλουτισμένη όμως και από ένα ακόμη παραλογισμό, το κάθε τόπος και σχολή, έπιασαν στη συνέχεια να φτιάχνουν σχολές στα πιο απίθανα σημεία της Ελλάδας. Και με γνώμονα τις απαιτήσεις κάποιων που ήθελαν να προβάλουν τον τόπο τους ή να υπηρετήσουν άλλα συμφέροντα που καμιά σχέση δεν είχαν με τα συμφέροντα των ίδιων των σπουδαστών.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σχολή της Κύμης που ιδρύθηκε από τον "εθνάρχη" Καραμανλή στα 1955! Τι δουλειά είχε να φτιάξουν εκεί σχολή πλοιάρχων; Γιατί δεν έφτιαξαν στη Θεσσαλονίκη ή στην Πάτρα; 

Μόλις στα 1969 φτιάχνεται σχολή στη Μακεδονία. Και αφενός είναι 32 χλμ από τη Θεσσαλονίκη (Μηχανιώνα) και αφετέρου τα πρώτα χρόνια ήταν μόνο για μηχανικούς. 

Στο μεταξύ είχαν προηγηθεί η ίδρυση σχολών στη Σύρο (1961 - μόνο πλοίαρχοι) και στη Χίο και τις γειτονικές Οινούσσες (1965) σχολή μηχανικών και πλοιάρχων αντίστοιχα. Να τραβάς τα μαλλιά σου!!!!  Το τι έχει στοιχίσει στην εθνική οικονομία αλλά και στις οικογένειες σπουδαστών και καθηγητών αυτή η τακτική, δε λέγεται. 

Ένας ανόητος κατακερματισμός σχολών ανά τις επαρχίες της Ελλάδας και ενίοτε χωρίς να υπάρχει κάποιο μεγάλο λιμάνι κοντά που να εξυπηρετεί τις ανάγκες εκπαίδευσης των σπουδαστών. 

Η ανοησία συνεχίστηκε και φτιάχτηκαν σχολές ακόμη και στην Κεφαλλονιά και στην Πρέβεζα. Αντί της Πάτρας που ήταν και παραμένει το μεγάλο λιμάνι της Ελλάδας στο Ιόνιο. Και επιπλέον είχε και πανεπιστήμιο. Μα πού να το λάβουν αυτό υπόψη οι πολιτικάντηδες αφού ο γνώμονας ήταν η αποκοπή των σπουδαστών από το υπουργείο παιδείας και ο σφιχτός τους έλεγχος από το υπουργείο ναυτιλίας και μάλιστα από το λιμενικό σώμα; 

Η μόνη σωστή επιλογή αυτής της περιόδου ήταν η ίδρυση σχολής στην Κρήτη. Ιδρύθηκε το 1963 αλλά έμεινε στα χαρτιά - τα συμφέροντα άλλων τόπων (και βλέπε εδώ εφοπλιστές) υπερίσχυσαν. Μόλις στα 1972 αρχίζει η λειτουργία σχολής μηχανικών στην Κρήτη και χρειάστηκε να φτάσουμε στη μεταπολίτευση και στο 1981 για να ξεκινήσει και η σχολή πλοιάρχων. 

Ολόσωστη ήταν και η απόφαση δημιουργίας σχολών για γυναίκες την ίδια περίοδο. 1978. Η Ελλάδα ξυπνάει και αποφασίζει να δώσει στα κορίτσια της τη δυνατότητα να κάνουν καριέρα στη θάλασσα. Έστω και 200 και πλέον χρόνια μετά τη γέννηση της Λασκαρίνας Πινότση, της γνωστής μετέπειτα με το όνομα του συζύγου της ως Μπουμπουλίνας. Της μοναδικής ως σήμερα Ελληνίδας που τιμήθηκε με το βαθμό του ναυάρχου. Αν και όχι από την πατρίδα της. Οι Ρώσοι ήταν που την τίμησαν με το βαθμό αυτό, αναγνωρίζοντας την προσφορά της!!!!

Οι σχολές των γυναικών για λόγους που τα τότε σαΐνια του υπουργείου, του λιμενικού και των εφοπλιστών δεν κατάφεραν να καταλάβουν τι ζημιά θα τους έκαναν, ιδρύθηκαν στον Πειραιά. Ως ΑΔΣΕΝ Πειραιά, Πλοιάρχων και Ραδιοτηλεγραφητών. 

Την πατήσανε οι μάγκες. Καθώς δεν είχαν τρόπο στις υπάρχουσες εσώκλειστες σχολές να εντάξουν και κορίτσια, και υποτιμώντας τις σπουδάστριες ως αθώα και αδύναμα κοριτσάκια, έφτιαξαν ανοιχτού τύπου σχολές και μάλιστα στην καρδιά  της Ελλάδας! Τους βγήκε μπούμερανγκ. 

Ένα μόλις χρόνο μετά την είσοδό τους στη σχολή, οι σπουδάστριες της ΑΔΣΕΝ ΠΛΟΙΑΡΧΩΝ ιδρύουν παράνομο σπουδαστικό σύλλογο. Παράνομο αναγκαστικά. Αφού ο εσωτερικός κανονισμός των σχολών απέκλειε ακόμη και την ομαδική υποβολή αιτήματος!!! 

Άλλο λάθος περιωπής ήταν η επιλογή των λιμενικών που διοικούσαν τις σχολές να οργανώνουν συναντήσεις (ελεγχόμενες βέβαια) των κοριτσιών με τους συναδέλφους τους στις σχολές αρρένων. Με επισκέψεις των μεν στις σχολές των άλλων και αντίστροφα. Ο δικός τους σκοπός υπέκρυπτε την επιθυμία των εφοπλιστών εκείνη την περίοδο να δημιουργηθούν ζευγάρια ναυτικών. Και εν μέρει πέτυχε και αυτός. Όπως αποδεικνύουν και οι γάμοι που προέκυψαν ανάμεσα σε σπουδαστές και σπουδάστριες των ΑΔΣΕΝ αυτής της χρονικής περιόδου. 

Οι ίδιες όμως οι σπουδάστριες βρήκαν την αφορμή να οργανώσουν μέσα από τις επαφές αυτές και το σπουδαστικό κίνημα στο χώρο της ναυτικής εκπαίδευσης. Καθοριστικός παράγοντας η κοντινή απόσταση της σχολής των κοριτσιών από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις των ναυτεργατών στον Πειραιά. Πρωταγωνιστής στάθηκε τότε η ΠΕΜΕΝ. Με τη διοίκησή της να βρίσκεται στα χέρια των αριστερών. Αλλά και η ελεγχόμενη από το ΚΚΕ "Ναυτεργατική". Αυτοί έδωσαν το χώρο να συνεδριάζουν οι σπουδαστές και τα στελέχη τους βοήθησαν να φουντώσει το σπουδαστικό κίνημα.  Χαρακτηριστικά παραθέτουμε την ακόλουθη ανακοίνωση:

Ημερομηνία δεν υπάρχει στο έντυπο αλλά από τα στοιχεία που αναφέρει και φυσικά την προσωπική μας σχέση με τα γεγονότα του τότε ξέρουμε πως εκδόθηκε τη χρονιά αποφοίτησης των πρώτων γυναικών από δημόσιες σχολές του Εμπορικού Ναυτικού, δηλαδή 1979 - 1980.

Χαρακτηριστικό και το ακόλουθο ψήφισμα. Την ίδια περίοδο. Που καταμαρτυρά πως οι σπουδάστριες βρίσκονταν σε επαφή και με τους σπουδαστές των άλλων σχολών.

9 Μάρτη του 1980. Η σύσκεψη έγινε στα γραφεία της πρόθυμης να στηρίξει τους σπουδαστές ΠΕΜΕΝ. Και για όσους ξέρουν τα δεδομένα εκείνης της εποχής, τι σχολές υπήρχαν σε Σκαραμαγκά και Ελευσίνα, αυταπόδεικτη η σχέση με τους μηχανικούς της ΠΕΜΕΝ.  Αντίθετα η ΠΕΠΕΝ στέκεται απόμακρη και πιο κοντά στους εφοπλιστές παρά στα συμφέροντα των αυριανών ναυτεργατών.  Αδιαφορία μεγαλύτερη για τις γυναίκες καπετάνισσες. Καμιά βοήθεια δε μας έδωσαν. Αντίθετα με την ΠΕΜΕΝ που μας βοήθησε και εμάς κι ας μην ήμασταν μηχανικοί.

Η ωραία εκδρομή που οργάνωσε την άνοιξη του 1980 η διοίκηση της σχολής των κοριτσιών της ΑΔΣΕΝ ΠΛΟΙΑΡΧΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ στη Μακεδονία, και η επίσκεψη στις σχολές των αγοριών στη Νέα Μηχανιώνα, έδωσε την ευκαιρία κάτω από τη μύτη των λιμενικών να ξεκινήσει συνεργασία ανάμεσα στους σπουδαστές και στις σπουδάστριες και για τα κοινά τους προβλήματα. (Μην ξεχνάτε ότι εμείς τότε δεν είχαμε ούτε κινητά ούτε face book και η επικοινωνία γινόταν με ταχυδρομικές επιστολές...)

Το δαχτυλάκι της το είχε βέβαια ήδη βάλει και εδώ η ΠΕΜΕΝ. Έτσι την περίοδο αυτή δημοσιεύεται και η ακόλουθη ανακοίνωση:




Γεγονότα συμβαίνουν και σε άλλες σχολές εμπορικού ναυτικού εκείνη τη χρονιά. Όπως το τραγικό περιστατικό αυτοκτονίας σπουδαστή στην Κρήτη που το ακόλουθο δημοσίευμα αποδίδει στο καθεστώς εντός σχολής:




Κι εδώ είναι οι μηχανικοί που ξεσηκώνονται. Στους πλοιάρχους επικρατεί άλλη νοοτροπία. Και λόγω της στάσης του σωματείου (ΠΕΠΕΝ) αλλά και της τακτικής εντός σχολής να πολτοποιήσουν τον εγκέφαλο των μελλοντικών πλοιάρχων. Το προσπάθησαν και στις κοπέλες. Μα δεν έπιασε. Θηλυκό μυαλό γαρ. Δεν το βάζεις εύκολα στο μπουκάλι.

Και να πεις ότι δεν έκαναν όσα περνούσαν από το χέρι τους; Η τρομοκρατία αυξήθηκε, οι απειλές, οι αποβολές ακόμη και η προσπάθεια για διαγραφή των πρωταιτίων. Τα κοριτσάκια όμως άντεξαν. Και δεν το έβαλαν κάτω. Η εκδίκηση της διοίκησης ήταν να δώσει στις περισσότερες πτυχίο με μειωμένη διαγωγή!!!



Στις 10 Ιουλίου 1980...  Τελετή επίσημη στις εγκαταστάσεις του Ασπροπύργου. Με τον ίδιο τον υπουργό ναυτιλίας να παραδίδει τα πτυχία στις δοκίμους και να τους λέει πως στα μάτια τους βλέπει το μέλλον της ελληνικής ναυτιλίας...  Αχ, τι ψέμα!

Την ίδια ώρα είχαν παρθεί άλλες αποφάσεις. Η μια από αυτές ήταν η κατάργηση της αυτόνομης σχολής πλοιάρχων γυναικών και η ενσωμάτωση στον Ασπρόπυργο. Να σπάσει η αντίδραση των σπουδαστριών και να χειραγωγηθούν πιο εύκολα ανάμεσα στο ελεγχόμενο πεδίο της παλιάς σχολής των αγοριών.

Παρά την πολιτική αλλαγή του 1981, με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, τα σχέδια αυτά πέτυχαν. Και στον ίδιο βαθμό που απέτυχε παταγωδώς η ναυτιλιακή πολιτική αυτού του κόμματος.

Το ΠΑΣΟΚ σάρωσε τα πάντα με τα νέα ήθη που έφερε. Μεγάλα λόγια για αλλαγή από τη μια και από την άλλη έναρξη στενών δεσμών της κυβέρνησης με το κεφάλαιο. Όσα δεν μπορούσαν να περάσουν πριν επί δεξιάς, πέρναγαν πια επί ΠΑΣΟΚ. Εύκολο να το λες με τα λόγια, ένας απίστευτος γολγοθάς να το ζεις. Κυρίως βλέποντας να καταρρέει το κίνημα που με τόσους αγώνες είχε καταφέρει να δημιουργηθεί.  Η κυβέρνηση του Αντρέα Παπαντρέου πετάει κόκαλα στους σπουδαστές κι αυτοί ανυποψίαστοι τα αρπάζουν. Καταργείται η στολή και η εσωτερική φοίτηση. Μα όλα τα άλλα προβλήματα και παραμένουν και μεγαλώνουν.

Τους επιτρέπουν ακόμη και σπουδαστικούς συλλόγους να δημιουργήσουν. Μα είναι οι περισσότεροι σύλλογοι σφραγίδα. Συχνά οι σπουδαστές κατηγορούν τον ίδιο τους το σύλλογο για κολλητηλίκια με τη διοίκηση και δε λείπουν τα παράπονα και για καθηγητές που φτάνουν να χρηματίζονται για να περάσουν τους σπουδαστές στο μάθημά τους.

Η ΠΕΜΕΝ επιμένει στο δικό της ρόλο και καταφέρνει κατά καιρούς να δημιουργήσει γεγονότα. Γίνονται αποχές  από τα μαθήματα ή και καταλήψεις σχολών. Έχουμε γράψει και παλιότερα για όλα αυτά στο ιστολόγιο ΚΑΠΕΤΑΝΙΣΣΕΣ.

http://kapetanisses.blogspot.gr/2010/10/2_05.html

Μάλιστα στις αγωνιστικές διεκδικήσεις μπαίνουν και οι σπουδαστές του ΚΕΣΕΝ, επαγγελματίες δηλαδή ναυτεργάτες που επιμορφώνονται εκεί για να πάρουν πτυχίο για τον επόμενο βαθμό.

http://www.rizospastis.gr/story.do?id=449855

Ελάχιστα καταφέρνουν. Κυρίως γιατί η ΠΕΜΕΝ έχει εγκλωβιστεί στον κομματικό συνδικαλισμό του ΚΚΕ και ο αγώνας γίνεται για τον αγώνα. Έτσι οι άλλοι συνεχίζουν ανενόχλητα τα δικά τους σχέδια που πλέον είναι ολοφάνερο ότι στοχεύουν μέσα από τη διάλυση της δημόσιας ναυτικής εκπαίδευσης να οδηγήσουν στην αναγκαστική λύση της ιδιωτικοποίησης.

Το 2003 το κίνημα φουντώνει.

http://www.rizospastis.gr/story.do?id=1599494

Το ΠΑΣΟΚ είναι πάλι στην κυβέρνηση και ετοιμάζει και Ολυμπιακούς Αγώνες. Πού καιρός να ασχοληθεί με τη ναυτιλία και τη ναυτική εκπαίδευση.

Την περίοδο αυτή στις σχολές φοιτούν ελάχιστες γυναίκες. Εισάγονται με ποσοστό. Ξέρουν τι τις περιμένει αλλά δεν έχουν τη μαζικότητα να αντιδράσουν. Προτιμούν να πέσουν με τα μούτρα στο διάβασμα και μετά και στη δουλειά για να καταφέρουν να επιβιώσουν επαγγελματικά. Και ήταν σπουδαίο και αυτό. Γιατί η δική τους επιτυχία και ταυτόχρονα οι απαιτήσεις του ΙΜΟ:

Resolution 14 (σελ. 19)

Promotion of the participation of women in the maritime industry
THE 2010 MANILA CONFERENCE, HAVING ADOPTED the Manila amendments to the International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers, 1978 and to the Seafarers’ Training, Certification and Watchkeeping Code, as amended,
NOTING the Long- and Medium-Term Plans for the Integration of Women in the Maritime
Sector developed by the International Maritime Organization,
NOTING ALSO the resolution concerning the promotion of opportunities for women seafarers adopted by the International Labour Conference of the International Labour Organization on 22 February 2006,
EXPRESSING SUPPORT for the latter’s aims to promote the training of women in the maritime sector,
CONSIDERING HIGHLY DESIRABLE that both men and women have equal accessopportunities to maritime training and to employment on board ship, 

1. INVITES Governments: 

.1 to give special consideration to securing equal access by men and women in all sectors of the maritime industry; and
.2 to highlight the role of women in the seafaring profession and to promote their greater participation in maritime training and at all levels in the maritime industry;

2. FURTHER INVITES Governments and the industry:
.1 to endeavour considering ways to identify and overcome, at international level,
the existing constraints, such as the lack of facilities for women on board training
vessels, so that women can participate fully and without hindrance in seafaring
activities in order to facilitate effectively the achievement of Millennium
Development Goals (MDG) 3 (Promote gender equality and empower women);
.2 to support the provision of on-the-job-training opportunities so that women may acquire the appropriate level of practical experience required to enhance
professional maritime skills.

δημιουργούν ένα νέο καθεστώς εισαγωγής σπουδαστών στις σχολές. Τα ποσοστά καταργούνται και πλέον η πρόσβαση των κοριτσιών στις ΑΕΝ είναι σε ίση βάση με τα αγόρια. Και όχι μόνο στις σχολές πλοιάρχων αλλά και στους μηχανικούς. (Οι σχολές ασυρματιστών έχουν σβήσει μαζί με την κατάργηση του επαγγέλματος.)

Τα αποτελέσματα είναι καταιγιστικά. Οι γυναίκες πλημμυρίζουν τις σχολές. Ακολουθούν θεαματικές επιτυχίες των σπουδαστριών στα μαθήματα. Έτσι έρχεται η ώρα που σε αρκετές ΑΕΝ την πρωτιά στην εισαγωγή ή αποφοίτηση την κατακτά γυναίκα. Στα Χανιά, στην Κύμη, στη Σύρο, στον Ασπρόπυργο κλπ. Όμως η δυσκολία ναυτολόγησης για τις γυναίκες παραμένει. Και συνεχίζουν να τις ταλανίζουν πολλά ακόμη προβλήματα που τους βάζουν δυσανάλογα εμπόδια σε σχέση με τους άντρες συναδέλφους τους για καριέρα στη θάλασσα.

Η αγανάκτηση είναι δικαιολογημένη. Και ανίσχυρα να τις πείσουν τα επιχειρήματα που ως τώρα εκτοξεύονταν εναντίον τους πως οι γυναίκες δεν κάνουν για τα καράβια. Αρχίζουν να συνειδητοποιούν πως άλλα πράγματα φταίνε. Και κυρίως αρχίζουν να συσπειρώνονται και να αναζητούν όχι ατομικές αλλά λύσεις για όλες και για όλους.

Το κακό αυτής της περιόδου είναι κατάντια του ναυτεργατικού συνδικαλισμού. Η ΠΕΜΕΝ παραμένει αγωνιστική και στις επάλξεις αλλά και κομματικοποιημένη στο έπακρο. Η ΠΕΠΕΝ από την άλλη αδυνατεί να αποδεχθεί την ισοτιμία των γυναικών και δε διστάζει να υποβάλει και αίτημα μείωσης των γυναικών!!!

http://kapetanisses.blogspot.gr/2013/07/blog-post.html

Κάτι που δε ζητάνε ούτε οι εφοπλιστές, τουλάχιστον όχι επίσημα.

Κάπως έτσι ωρίμασε το αίτημα για δημιουργία Ένωσης Γυναικών. Φορέα επίσημου που να μπορεί να εκπροσωπεί τις γυναίκες ναυτικούς και να διεκδικεί ισότιμη αντιμετώπιση.

Αλλά και κάπως έτσι η χώρα οδηγήθηκε σε νέα πολιτική αλλαγή. Με την αριστερά για πρώτη φορά στην κυβέρνηση. Ή, πιο σωστά, στη συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ.

Νέες δυνατότητες ανοίγονται για τις γυναίκες ναυτικούς. 35 χρόνια μετά την αποφοίτηση των πρώτων Ελληνίδων από δημόσιες σχολές Εμπορικού Ναυτικού. Και δεν έχουμε σκοπό να τις αφήσουμε ανεκμετάλλευτες.

Να αλλάξουμε τη νοοτροπία των εταιριών δεν μπορούμε. Ας αλλάξουμε όμως όσα ανήκουν στη δικαιοδοσία της Πολιτείας.  Τη ναυτική εκπαίδευση, την ισοτιμία του πτυχίου με τα ανάλογα της στεριάς, τα θέματα μητρότητας και οικογένειας κλπ.

Τα άλλα θα αλλάξουν κι αυτά με τη σειρά τους. Είναι νόμος της ζωής η πρόοδος. Και τεράστια η επιμονή των γυναικών να πετύχει ο θεσμός της παρουσίας τους στα πλοία.

Φυσικά μέσα από αγώνες. Νόμος και αυτό. Πώς τίποτα δε χαρίζεται, όλα κατακτούνται!

Μαρία Λαμπρίδου

πάλαι ποτέ πρόεδρος του παράνομου σπουδαστικού συλλόγου της 

ΑΔΣΕΝ ΠΛΟΙΑΡΧΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ*

______________________________________________

* Μπορεί να πέρασαν 35 χρόνια από τότε που με εμπιστεύθηκαν οι συναδέλφισσές μου. Μαζί με την Άννα Χατζησταύρου, τη γραμματέα μας, και την Αντωνία Μουρκόγιαννη, την ηρωική ταμία μας. Τον καιρό που μας παρακολουθούσαν και εκτός σχολής οι λιμενικοί και μας έφτιαχναν φάκελο. Που μας καλούσαν στο γραφείο του διοικητή και μας απειλούσαν, που ειδοποιούσαν τους γονείς μας ότι θα μας διαγράψουν, που έριχναν αποβολές και μας μείωναν τη διαγωγή για συνδικαλιστική δράση.  Μα τίποτε δεν μπορεί να μας κάνει να το βάλουμε κάτω από τον αρχικό μας στόχο. Ακόμη και αν αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε επάγγελμα. Δεν πειράζει. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα για τις επόμενες γενιές. Θα είμαστε δίπλα στα νέα κορίτσια που τώρα προσπαθούν να σταδιοδρομήσουν στη θάλασσα. Κουβαλώντας και τη δίκαιη οργή για την αδικία που συναντήσαμε. Πιέζοντας προς όλες τις κατευθύνσεις για να σταματήσει ο παράλογος ρατσισμός σε βάρος των γυναικών ναυτικών! 

Μια ακόμη Ελληνίδα Πλοίαρχος: η καπετάν Υακίνθη Τζανακάκη!

Ποιος είπε ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να γίνουν πλοίαρχοι;

Ποιος βρίσκεται ακόμη στον προηγούμενο αιώνα και βλέπει με καχυποψία ή και ειρωνεία τα νέα κορίτσια που επιλέγουν να σπουδάσουν σε ΑΕΝ Πλοιάρχων;

Όποιος κι αν είναι καλά θα κάνει να αλλάξει απόψεις αν δε θέλει να τον θεωρούν οι άλλοι το λιγότερο απληροφόρητο. Απόδειξη ετούτο το καράβι:

Η Ανδρομέδα. Δεξαμενόπλοιο της εταιρείας του Τσάκου. Κατασκευής 2007 και με 182 μέτρα μήκος. Που όπως διαβάζουμε στην εφημερίδα Αλήθεια της Χίου το κυβερνά μια γυναίκα, μια νέα και όμορφη γυναίκα, η καπετάν Υακίνθη Τζανακάκη:

ΚΑΤΑΚΤΩΝΤΑΣ ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟΝ… ΑΝΔΡΙΚΟ ΡΟΛΟ

Και καπετάνιο… γυναίκα

ΑΠΕΚΤΗΣΕ ΣΤΙΣ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΣΑΚΟΥ

12/10/2011

Ονομαζεται Υακίνθη Τζανακάκη και όπως μαρτυρά και το επώνυμό της είναι Κρητικιά. Τι το ιδιαίτερο έχει; Από τις 6 Οκτωβρίου 2011 είναι πλοίαρχος –δηλαδή καπετάνισσα- στο δεξαμενόπλοιο της εταιρείας Τσάκου «Ανδρομέδα». Το πλοίο, κατασκευής 2007, 37 χιλιάδων τόνων, μήκους 183 μέτρων και βυθίσματος 8, υπό ελληνική σημαία, ξεκίνησε από το λιμάνι της LAVERA στη Γαλλία την 6η του μήνα και χθες έφτασε στο SARROCH της Σαρδηνίας.

Καταλάβατε κύριοι; Όλοι εσείς που κατ' επανάληψη έχετε προσβάλει τις γυναίκες αξιωματικούς καταστρώματος; Που λέτε τόσα σε βάρος μας; Που κλείνετε κατάμουτρα την πόρτα στα νέα κορίτσια όταν έρχονται να σας ζητήσουν μια θέση σε καράβι; Για να κάνουν το ρημάδι το εκπαιδευτικό. Να μην τις διαγράψουν από τις σχολές τους. Και τους αρνείστε ακόμη και θέση δοκίμου;

Σας το έχουμε χίλιες φορές πει, δε θα χαθεί καμιά γυναίκα, καμιά καπετάνισσα, γιατί κάποιοι επιμένουν να θεωρούν το επάγγελμα του καπετάνιου ανδρικό προνόμιο. Γιατί κάθε γυναίκα που παίρνει τέτοια απόφαση, να μπαρκάρει, το λέει η περδικούλα της. Κι αν δεν τα καταφέρει να κάμψει τις αναχρονιστικές αντιλήψεις και τις φυλετικές διακρίσεις σε βάρος των γυναικών στο χώρο της ναυτιλίας, θα παραμείνει στη στεριά και θα βρει τον τρόπο να πετύχει στη ζωή της. Όπως όλοι οι άνθρωποι που έχουν δύναμη ψυχής. Χαμένη δε θα πάει. Χαμένη είναι η ναυτιλία που αφήνει άξιους ανθρώπους να φύγουν. Γιατί η φύση τους έκανε γυναίκες... Λες και δεν υπάρχουν σήμερα γυναίκες σε όλα τα υψηλά πόστα της κοινωνικής, της πολιτικής, της επαγγελματικής και της επιχειρηματικής ζωής.

Δεν υπάρχουν, ρωτώ, γυναίκες εφοπλίστριες; Δεν υπάρχουν γυναίκες υπουργοί; Γυναίκα δεν είναι σήμερα αφενός η σιδηρά κυρία της Ευρώπης, η καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ, κι αφετέρου η υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον; Κι άλλο τόσο οι γυναίκες έχουν κατακτήσει υψηλά βάθρα στις επιστήμες, υπηρετούν στο στρατό, διοικούν οικονομικούς κολοσσούς.

Και μη μου πείτε περί χειρωνακτικής δύναμης. Γιατί τα καράβια δεν κινούνται με τα χέρια και οι αξιωματικοί δεν είναι στα καράβια για χειρωνακτικές εργασίες. Αλλά και γιατί δεν είναι όλες οι γυναίκες με μανικιούρ στα χέρια και μη μου άπτου. Γυναίκα και η Βερούλη, γυναίκες κι εκείνες που ανέβαζαν τα πυρομαχικά στην Πίνδο.

Γυναίκα ακόμη, θα σας το θυμίσω για μια ακόμη φορά, και η Μπουμπουλίνα και η Μαντώ Μαυρογένη και η Δόμνα Βισβίζη.

Τι κόλλημα λοιπόν είναι αυτό που μαθαίνω από τα νέα κορίτσια της ομάδας μας πως ακόμη έχουν μερικοί μερικοί είτε στα γραφεία είτε και μέσα στα καράβια; Μπάρκαρε τις προάλλες μια γνωστή μου καπετάνισσα. Την εμπιστεύτηκε η εταιρεία και την προσέλαβε. Και βρήκε το μπελά της από έναν της εταιρείας και μάλιστα όχι του τμήματος πληρωμάτων που της έκανε το βίο αβίωτο με όσα της έσυρε εναντίον των γυναικών και κατέληξε να τη συμβουλεύει να τα παρατήσει και να γυρίσει σπίτι της. Γιατί τα καράβια κατά τη γνώμη του δεν είναι για τις γυναίκες. Και δε λέω παραπάνω στοιχεία, για να μη φωτογραφίσω ούτε την εταιρεία ούτε την κοπέλα. Μόνο σας παρακαλούμε πολύ, όσοι έχετε νου και γνώση πως οι γυναίκες με το σπαθί τους βρίσκονται πια στις γέφυρες των πλοίων, και τις προσλαμβάνετε, να κάνετε ανάλογες συστάσεις σε όλους τους υπαλλήλους σας. Να σέβονται και τις εργαζόμενες και την απόφαση της εταιρείας και όχι να ξεσπάνε το μισογυνισμό τους στα αθώα τα κοριτσάκια που με τόση όρεξη ξεκινούν την καριέρα τους.

Και δεν τα λέω τυχαία όλα αυτά, ενώ το θέμα αφορά την καπετάν Υακίνθη. Τα λέω γιατί στην ίδια εταιρεία που σήμερα εκείνη ανέλαβε πλοίαρχος, εργάστηκα κι εγώ. Τριάντα όμως χρόνια πριν. Ανθυποπλοίαρχος σε δύο φορτηγά της, το Irenes Lyric και το Irenes Target. Παρότι όμως η εταιρεία με εμπιστεύτηκε, δεν ήταν καθόλου ρόδινα τα πράγματα στη συνέχεια. Πολύ γρήγορα αναγκάστηκα να αλλάξω εταιρεία. Δεν είχα τότε το θάρρος να πάω στο γραφείο και να πω τι και τι συνάντησα. Ποιος θα με πίστευε; Ποιος λαμβάνει υπόψη του ένα νέο παιδί και μάλιστα γυναίκα; Προτίμησα λοιπόν να δεχτώ και μάλιστα με ανακούφιση την απόλυση "αμοιβαία συναινέσει" κι ευτυχώς την ίδια κιόλας μέρα προσλήφθηκα σε μεγάλο γκαζάδικο του Ωνάση. Ήταν θυμάμαι τότε στο ίδιο κτίριο της Ακτής Μιαούλη τα γραφεία και της μιας εταιρείας και της άλλης.

Τυχερή στάθηκα και μέσα στο καράβι. Κι ο καπετάνιος μου με αποχαιρέτισε όταν ξεμπάρκαρα με τη διαβεβαίωση ότι θα στείλει ραπόρτο στην εταιρεία να με προσλάβουν και πάλι. Αμ δε... Στο μεταξύ μια άλλη κοπέλα, η Μ.Κ., είχε δώσει συνέντευξη σε κάποιο δημοσιογράφο για προβλήματα που συνάντησε στο καράβι της. Κι άλλα είπε εκείνη, άλλα έγραψε η εφημερίδα. Αποτέλεσμα η εταιρεία Ωνάση να θεωρήσει προσβολή τα όσα γράφτηκαν και να πάρει την απόφαση να μην προσλάβει ξανά γυναίκες! Μία δηλαδή γυναίκα κάνει λάθος και παίρνει όλες η μπάλα. Είναι δίκαιο αυτό; Ή μήπως έτσι συμπεριφέρονται και στους άντρες;

Απόφαση που αργότερα ανακάλεσαν, πιθανότατα γιατί στο μεταξύ είχαμε περάσει ήδη αρκετές γυναίκες από τα πλοία τους και είχαμε αποδείξει πως και μια γυναίκα μπορεί να σταθεί στο επάγγελμα αυτό. Έτσι η εταιρεία Ωνάση ήταν από τις πρώτες που μερικά χρόνια αργότερα ανέβασε μια γυναίκα καπετάνιο σε καράβι της, την Αθανανασία Μπουμπουράκη, όπως γράφτηκε επίσημα σε άρθρο της Ελευθεροτυπίας το 2000.

Προφανώς τα ίδια συνέβησαν και στον Τσάκο. Μπορεί εγώ να απολύθηκα, πέρασαν όμως και άλλες κοπέλες που τα κατάφεραν καλύτερα. Κι έτσι φτάσαμε σήμερα και στην εταιρεία αυτή να αναλαμβάνει καπετάνιος μια γυναίκα. Η καπετάν Υακίνθη Τζανακάκη.

Η καπετάν Υακίνθη χρειάστηκε πρώτα να αποδείξει την ικανότητά της ως υποπλοίαρχος. Και εις επίρρωσιν παραθέτω όσα η ίδια η εταιρεία αναφέρει στο διαδίκτυο:

Από το ίδιο άρθρο και οι φωτογραφίες της καπετάν Υακίνθης ως γραμματικού:

Τη βλέπουμε τόσο στη γέφυρα, όσο και στο κατάστρωμα. Να εκτελεί την εργασία της με την ίδια ευσυνειδησία που θα την εκτελούσε και κάποιος άντρας. Αλλιώς η εταιρεία δε θα την εμπιστευόταν να την προωθήσει στο ψηλότερο σκαλί της ιεραρχίας και να αναθέσει στα χέρια της ολόκληρο καράβι και μάλιστα γκαζάδικο:

Και ναι, είναι γεγονός. Στη γέφυρα αυτού του πλοίου, της Ανδρομέδας, μια γυναίκα είναι πλοίαρχος. Η Υακίνθη Τζανακάκη. Δεν τη γνωρίζω προσωπικά. Έχω όμως εδώ και χρόνια ακούσει τα καλύτερα για εκείνη από όσους τη συνάντησαν στα καράβια.

Η επιτυχία της τιμά όλες τις γυναίκες ναυτικούς. Και ενισχύει σημαντικά το θεσμό της γυναίκας αξιωματικού καταστρώματος. Είχαμε βέβαια μέχρι τώρα να καμαρώνουμε και για άλλες γυναίκες πλοιάρχους, την Αθανασία Μπουμπουράκη που ανέφερα παραπάνω, τη Νίκη Σκέντζου που ίσως είναι και η πρώτη πλοίαρχος στη νεότερη ιστορία της ναυτιλίας μας, την Μαριάννα Μαρούδα που μετά από ευδόκιμη υπηρεσία και στα πλοία και στη ναυτική εκπαίδευση πήρε πέρυσι τη σύνταξή της, την Ευαγγελία Κατσικαδάκου που δίδαξε και στα Σωστικά του Ασπρόπυργου, τη Βάσω Κονιδάρη που ταξιδεύει αυτή τη στιγμή με ένα τσιμεντάδικο στο Αιγαίο, την Κατερίνα Θερμού που κυβερνά ένα μικρό επιβατικό στη Λευκάδα.

Κι ακόμη μας κάνουν περήφανες οι υποπλοίαρχοι γυναίκες, η Βασιλική Μίχου, γραμματικός σε ποντοπόρα, η Αργυρώ Εξωμανίδου, γραμματικός στην ΑΝΕΚ, η Ελένη Τσινιάρη που όχι μόνο πήρε του γραμματικού αλλά έχει σήμερα δυο γιους υποπλοιάρχους, περίπτωση δηλαδή άξια να αναφερθεί στα ρεκόρ Γκίνες!

Τιμή για μας είναι επίσης και η ύπαρξη πλέον και γυναικών μηχανικών στο εμπορικό ναυτικό. Όπως η Ελεονώρα Σέκερη που εργάζεται ως τρίτη μηχανικός στην ΑΝΕΚ. Δεν έχει σημασία αν είναι άλλος κλάδος. Εξάλλου δεν ξεχνάμε ότι πριν από τις καπετάνισσες μπήκαν στα πλοία οι μαρκόνισσες. Εκείνες άνοιξαν το δρόμο και για μας. Και προσωπικά δεν ξεχνώ πως στο παρθενικό μου ταξίδι, με το Ελαφίνα της Θεναμάρις, συνάντησα μια γυναίκα μαρκόνισσα που με βοήθησε πολύ στα πρώτα μου βήματα στη θάλασσα, την κυρία Κατερίνα Κωνσταντίνου, σύζυγο του καπετάνιου μου, του καπετάν Μπάμπη.

Μια μεγάλη λοιπόν αλυσίδα. Που ξεκινά από πολύ παλιά. Ίσως και από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Όπου και συμμετείχε με δικό της καράβι μια ξένη βασίλισσα, η Αρτεμισία! Ή και ακόμη παλιότερα, από την εποχή του μύθου και της Αργοναυτικής εκστρατείας, όπου ανάμεσα στο πλήρωμα της Αργούς αναφέρεται και η θρυλική Αταλάντη! Κι είναι πραγματικά υπέροχο που η νέα πλοίαρχος, η Υακίνθη, αλλά και το καράβι της, η Ανδρομέδα, από την ελληνική μυθολογία έλκουν τα ονόματά τους. Σύμβολο σημειολογικό πως οι μύθοι του λαού μας μένουν ακόμη ζωντανοί, όχι μόνο μέσα από τα ονόματα μα και επιβεβαιώνοντας τη θέση που είχε η γυναίκα για τους Έλληνες πριν διαδοθεί ο χριστιανισμός και την κλείσει σε γυναικωνίτες.

Και να θυμίσω εδώ πως ο μεν Υάκινθος έπεσε θύμα της ζήλιας του Ζέφυρου, της προσωποποίησης του δυτικού ανέμου, η δε Ανδρομέδα λίγο έλειψε να κατασπαραχθεί από θαλάσσιο κήτος, ευτυχώς όμως την έσωσε την τελευταία στιγμή ο Περσέας και στη συνέχεια την παντρεύτηκε. Τώρα, μπορεί να μοιάζει με παραμύθι αλλά είναι η απόλυτη αλήθεια, ένας θηλυκός Υάκινθος τολμάει και τα βάζει όχι μόνο με το Ζέφυρο μα με όλους τους ανέμους, κι η Ανδρομέδα δε λογαριάζει τα θαλάσσια κήτη ούτε καρτερεί δεμένη στο βράχο κανέναν Περσέα να τη σώσει. Χέρι χέρι με την καπετάνισσα της σκίζουν οι δυο τους τις θάλασσες και διαλύουν τα μυθεύματα πως τάχα και καλά δεν μπορούν οι γυναίκες να γίνουν πλοίαρχοι και πως δεν είναι για τα θηλυκά η θάλασσα!

Βρε σεις, και η θάλασσα θηλυκό είναι. Τυχαία νομίζετε οι αρχαίοι παππούδες την κατέταξαν στα θηλυκά;

Βέβαια ο Ποσειδώνας, ο θεός της, ήταν αρσενικός, αρσενικός και ο Οδυσσέας, το αρχέτυπο των καπεταναίων. Μα πώς, θυμάστε πώς ο πολυμήχανος γλίτωνε τους θυμούς του θεού; Με τη βοήθεια της Αθηνάς! Τυχαίο που οι παλιοί γυναίκα έπλασαν και τη θεά της σοφίας; Κι έμεινε από εκείνους τους καιρούς να λέμε το "Συν Αθηνά και χείρα κίνει" κι ας θέλησαν οι νεότεροι να το αντικαταστήσουν με το "Άγιε Νικόλα, βοήθα με" και το "Κούνα κι εσύ το χέρι σου". Είναι των χριστιανών αυτά τα συνήθεια, όχι των παλιών Ελλήνων. Και από τους ίδιους η γυναίκα θεωρήθηκε μιαρή και πως εκ γυναικός πηγάζουν τα φαύλα. Η γυναίκα πια πήρε τη μορφή της Εύας και της φορτώσανε το ρόλο πως παρέσυρε όχι μόνο τον Αδάμ αλλά και όλους τους Αδάμ του κόσμου. Είναι η ίδια θεωρία που κατ' επανάληψη φορτώθηκε και στις γυναίκες ναυτικούς, πως θα προκαλούν το πλήρωμα! μαζί με το άλλο το φοβερό: "Πυρ, γυνή και θάλασσα"!

Ε, λοιπόν, κύριοι. Είναι καιρός να απεγκλωβιστείτε από τα ταμπού και τις προκαταλήψεις σε βάρος των γυναικών. Και να αντιμετωπίζετε την κάθε γυναίκα ναυτικό όπως και τον κάθε άντρα συνάδελφο, ανάλογα με την προσωπική αξία. Και όχι με το ρατσισμό του φύλου. Δεν ταιριάζει σε Έλληνες, δεν ταιριάζει και στην εποχή μας, η υποτίμηση και οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών.

Και χαιρόμαστε που εταιρείες όπως ο Ωνάσης παλιότερα, όπως ο Τσάκος τώρα, όπως η ΑΝΕΚ, όπως η Μαράν του Αγγελικούση, όπως η Ανδριακή και τόσες άλλες δίνουν πια την ευκαιρία στις γυναίκες. Σίγουρα όχι γιατί μας λυπούνται. Μα γιατί σαν μεγάλες εταιρείες που είναι ξέρουν, τις βοήθησαν οι γυναίκες να το καταλάβουν, πως υπάρχουν και γυναίκες άξιες να κυβερνήσουν καράβια.

Δε λέμε όλες οι γυναίκες. Δεν είμαστε ανόητες. Ούτε πουλάμε κούφιο φεμινισμό. Αντίστοιχα όμως δεν κάνουν για καπετάνιοι και όλοι οι άντρες.

Εμείς αυτό που ζητάμε είναι να δίνεται στους άξιους ναυτίλους η ευκαιρία. Ανεξαρτήτως φύλου. Και νομίζω ότι τώρα πια δικαιούμαστε να το ζητάμε. Γιατί αποδείξαμε πως και οι γυναίκες μπορούν, όχι μόνο να εργάζονται στα καράβια μα και να τα κυβερνούν!

Και δικαιούμαστε και να ονειρευόμαστε για το μέλλον. Το ίδιο όνειρο που μας εξομολογήθηκε μια πλοίαρχος εν ενεργεία σήμερα το πρωί, στο γκρουπ που έχουμε στο face book. Ως επίλογο και ευχή το μεταφέρω με τα δικά της ακριβώς λόγια:

ΕΧΩ ΟΝΕΙΡΕΥΤΕΙ ΕΝΑ ΒΑΠΟΡΙ ΜΕ ΠΛΗΡΩΜΑ ΜΟΝΟΝ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΕΣ. ΚΑΛΑ, ΠΕΙΡΑΤΙΚΟ ΘΑ ΤΟ ΕΚΑΝΑ. ΑΠ' ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΡΝΑΓΑΜΕ ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΞΕΧΝΟΥΣΑΝ ΠΟΤΕ.

Women rising in ranks on merchant ships

Women rising in ranks

on merchant ships

Women’s seafaring group reports 40 percent increase in membership

updated 9/16/2009 2:53:32 PM ET

ISTANBUL — Somali pirates who seize ships for ransom currently hold more than 100 captive mariners, including a rarity in the male-dominated shipping industry — a woman officer.

Aysun Akbay, a third officer of the Turkish cargo vessel MV Horizon-1, is seen with her parents. She is among 100 mariners held captive by Somali pirates.

Women like Aysun Akbay, a 24-year-old Turk, are slowly making inroads into the upper levels of seafaring, a profession more resistant than most to female command. Women have long worked on passenger ships, but they are increasingly enduring the risks and hardships of life on merchant vessels, a key engine of global commerce.

Akbay, a third officer, was on the MV Horizon-1 cargo vessel when it was hijacked July 9 in the Gulf of Aden, near Somalia, and has said by satellite telephone from captivity that the two-dozen crew members had not been harmed.

"The pirates told Aysun that she could call her family when she wants because she is a woman, but Aysun calls us only when others get the chance to call their families, too. She tells us not to worry," said her sister, Aysen.

Most of the world's shipping routes are relatively safe, but Somali piracy — among the security woes of a lawless land where al-Qaida-linked militants are waging a violent insurgency — has surged more than 50 percent this year despite an international effort to stem the scourge.

Pirates usually release ships after a ransom payment, with negotiations often taking months. The crime will be a major topic at an annual forum on Sept. 16-18 in London of a group led by female managers in the maritime industry.

More women on board

Founded in 1974, the Women's International Shipping & Trading Association, or WISTA, reported a membership increase of 40 percent in the past two years, with 20 country branches and more than 1,000 individual members.

The Geneva-based International Labor Office said in a 2003 book that 1 percent to 2 percent of the world's 1.25 million seafarers were women, many of them caterers on ferries and cruise liners. The labor group believes those figures have not changed significantly. There are no global figures for women ship commanders or officers; people familiar with the industry say the number is increasing, mostly in the West, though they remain a tiny fraction of the total.

"In the old times, men thought that this job cannot be done by a woman. Before, they believed a woman on board brings bad luck," said Bianca Froemming, a German ship commander who has traveled to Asia, Africa and the Americas. "It is harder for a woman. You have to show more on board, you always have to work harder than a man to become higher in rank."

Froemming, who is taking two years off to care for her baby son, said she plans to go back to sea with her employer, shipping firm Reederei Rudolf Schepers. Her career has other dimensions: during long voyages, she worked on "Genius of Horror," a German-language novel about a maritime student with murder on her mind that has sold several thousand copies.

There are at least five German female masters, or commanders, on German-flagged merchant vessels, out of a total of 1,400 masters.

The South African navy has its first female commander of a patrol vessel.

In 2007, Royal Caribbean International named the first female captain in its cruise ship fleet, a Swede with a background in cargo shipping.

Male-dominated profession

Western laws and shipping policies aim to protect women from discrimination or harassment, but such codes are sparse or erratically enforced in many countries.

The Philippines has a "few" female deck officers and no women masters, and Asian women face more difficulty because of cultural biases that favor Western job candidates, said Carla Limcaoco, executive managing director of Philippine Transmarine Carriers, Inc., which provides crew to shipping around the world.

"While the Philippines is probably the most progressive country in Southeast Asia with regard to having women occupy senior positions in land-based organizations, we do not have the same success in seafaring," Limcaoco wrote in an e-mail message.

On land, women can better balance families and careers. At sea, the prospect of months away from home, deep skepticism among male mariners and an unawareness of career opportunities have preserved a man's world. Merchant vessels often have small crews of 20 and cramped quarters.

Momoko Kitada, who is studying women mariners at the Seafarers International Research Center at Cardiff University in Britain, recalled a conversation with a male supervisor in Kobe, Japan, where she trained as a deck cadet.

"This captain told me that 'women's happiness is to get married and have children, so try not to continue this career,"' Kitada said.

U.S. maritime academies barred women from entry until 1974. Today, 12 percent to 15 percent of the 1,000 cadets at the U.S. Merchant Marine Academy at King's Point in New York are women.

Rising in the ranks

Capt. Sherri Hickman worked as an officer on ships with U.S. government cargoes that traveled through piracy-prone areas in Southeast Asia. Now a Houston ship channel pilot, Hickman said she once spoke at a career day at her Pennsylvania high school, and her session was labeled "Men Only" on the program.

"Even today, women don't even realize the field is there," Hickman said. "They normally feel like: 'I didn't know they let women do that.'"

Many women mariners quit and have a family before they have a chance to become masters. In the old days, captains traditionally brought wives and even children on voyages.

Capt. Louise Angel, a 30-year-old married South African, is the first female captain in Safmarine, a Belgium-based containership company with strong South African links. The company is working on a maternity plan for mariners who want to have a family and return to sea, or seek onshore employment in the shipping industry.

As master, Angel has guided her vessel through an area where pirates operate, traveling at a top speed of 18 knots, or 20.7 mph, and posting lookouts to spot any threats. In foreign ports, she gets a positive, often surprised reaction from shipping pilots and agents.

"A couple of times, I have been asked to pose for pictures with them to show their colleagues," Angel wrote in an e-mail message from sea. "On two occasions, agents have actually asked me if I really was the Captain."

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ

http://www.msnbc.msn.com/id/32875092/ns/business-world_business/t/women-rising-ranks-merchant-ships/#.TpqU0JvTgv2

Όπως βλέπουμε τα προβλήματα για την επαγγελματική εξέλιξη των γυναικών αξιωματικών καταστρώματος είναι λίγο ως πολύ κοινά σε όλο τον κόσμο. Όμως δεν καταφέρνουν τα όποια προβλήματα να βάλουν φρένο στην όλο και αυξανόμενη παρουσία των γυναικών στις γέφυρες των πλοίων. Αντίθετα, όπως διαβάσαμε και στο άρθρο, προωθούνται λύσεις και στον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα της μητρότητας, ώστε να μη χρειάζεται η γυναίκα ναυτικός να εγκαταλείψει οριστικά την καριέρα της προκειμένου να γίνει μητέρα.

Τέτοιες λύσεις ελπίζουμε σύντομα να υιοθετήσει και η Ελλάδα... Αν βεβαίως εκτιμά ότι αξίζει τον κόπο να υποστηρίξει την παρουσία γυναικών στην εμπορική μας ναυτιλία και να περιορίσει την παρουσία των αλλοδαπών...

Η πρόσφατη τραγωδία του ΡΕΝΑ, η προσάραξή του σε χαρτογραφημένο ύφαλο, και με πλήρωμα και πλοίαρχο από τις Φιλιππίνες, ξαναθέτει το ερώτημα. Αν είναι δηλαδή προς όφελος της ναυτιλίας μας η ναυτολόγηση αλλοδαπών πληρωμάτων και δη αξιωματικών από χώρες του τρίτου κόσμου ή πρέπει επιτέλους οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες να εμπιστευθούν τις Ελληνίδες ναυτίλους;

Δε λέμε πως όλες οι γυναίκες μπορούν να τα καταφέρουν στο δύσκολο αυτό επάγγελμα. Όμως ούτε και όλοι οι άντρες μπορούν. Ας δοθεί επιτέλους η ευκαιρία σε όποιον διαθέτει τα ανάλογα προσόντα χωρίς να μπαίνει εμπόδιο το φύλο και μόνο. Τέτοιες αντιλήψεις είναι αναχρονιστικές και δε ζημιώνουν μόνο τις γυναίκες μα και τη ναυτιλία.

Στις πλείστες των περιπτώσεων οι γυναίκες που μπαίνουν σε ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα εργάζονται πολύ πιο σκληρά από τους άντρες συναδέλφους τους. Γιατί ξέρουν ότι θα κριθούν με πιο αυστηρά κριτήρια. Αυτό και το μεγάλο πλεονέκτημα για κάθε εταιρεία που θα ναυτολογήσει γυναίκα. Αν βέβαια πέσει στην εξαίρεση, σε κάποια που κατά λάθος βρέθηκε σε τέτοιο επάγγελμα, δεν έχει παρά να την απομακρύνει. Όπως ακριβώς γίνεται και με τους άρρενες ναυτικούς.

Και κάτι ακόμη, με αφορμή όσα αναφέρει παραπάνω το άρθρο. Πρόσφατα ναυτολογήθηκε ένα κορίτσι σε μια από τις καλές εταιρείες της χώρας. Περιχαρής μάζεψε τα μπογαλάκια της, έκανε ιατρικές εξετάσεις και άλλα απαραίτητα και βρέθηκε στο αεροδρόμιο γεμάτη όνειρα και αισιοδοξία. Δυστυχώς, μαζί με τα υπόλοιπα άτομα που συνταξίδευαν για το καράβι, έτυχε και ένας κύριος από την εταιρεία. Είδε το κορίτσι και του γύρισε το μάτι ανάποδα. Τα έβαλε μαζί της που διάλεξε τέτοιο επάγγελμα και με κάθε τρόπο σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού προσπαθούσε να την πείσει πως οι γυναίκες δεν κάνουν για το καράβι!

Ελάτε στη θέση του κοριτσιού. Ούτε να βήξει δεν τολμούσε μπας και το παρεξηγήσει το στέλεχος της εταιρείας και την κακολογήσει γυρνώντας στο γραφείο. Με το στόμα κλειστό αναγκάστηκε να την υποτιμά και να την προσβάλλει και να βγάζει πάνω της όλα τα απωθημένα του.

Και όμως. Ο άνθρωπος αυτός με τη στάση του απέναντι στο νεαρό κορίτσι πρόσβαλε κυρίως την εταιρεία και τους αρμοδίους του τμήματος πληρωμάτων. Που σίγουρα κάτι ήξεραν και έκαναν την πρόσληψη. Τον ίδιο, απ' όσο γνωρίζω, τον έστειλαν στο καράβι για τεχνικό έλεγχο και όχι να ψαλιδίζει τα όνειρα των νέων ναυτικών και να τους τρομοκρατεί.

Επειδή μου έχει συμβεί ανάλογο περιστατικό στα χρόνια που ταξίδευα, θέλω να παρακαλέσω όλους τους υπευθύνους των εταιρειών να έχουν το νου τους. Να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες μιας γυναίκας και να παίρνουν τα ανάλογο μέτρα προστασίας της από τα διάφορα στραβόξυλα που δεν εννοούν να καταλάβουν ότι άλλο τα κορίτσια στις μπάρες των λιμανιών και άλλο εκείνες που πάνε στο καράβι για να κάνουν καριέρα αξιωματικού. Δικαίωμα της κάθε εταιρείας είναι να προσλαμβάνει ή όχι γυναίκες. Από την ώρα όμως που θα τις προσλάβει, ας κάνει ξεκάθαρο προς όλους τους υπαλλήλους της ότι οφείλουν να τη σέβονται και να την αντιμετωπίζουν ισότιμα με κάθε άλλο μέλος του πληρώματος.

Δε θέλουμε χάρες ούτε ευνοϊκή συμπεριφορά. Όχι όμως και να μας βγάζουν το λάδι για να αποδείξουν το κόμπλεξ που κουβαλούν μερικοί μερικοί στο μυαλό τους πως οι γυναίκες δεν κάνουν για τα καράβια. Το αν κάνει ή όχι για το επάγγελμα, θα πρέπει να δοθεί στη κάθε γυναίκα και στον κάθε νέο ναυτικό η ευκαιρία να το αποδείξει στην πράξη. Κι όχι από το αεροδρόμιο να βγάζει συμπεράσματα ο άλλος απλά και μόνο γιατί το νέο μέλος του πληρώματος είναι γυναίκα. Όταν μάλιστα ο τομέας ευθύνης του είναι άλλος και όχι να κρίνει τα άτομα που προσέλαβε η εταιρεία.

Στο σπίτι του και στην οικογένειά του ας βγάζει ο καθένας το μισογυνισμό που κουβαλάει. Στο χώρο εργασίας προέχει το συμφέρον της εταιρείας. Κι αυτό, το συμφέρον της εταιρείας, είτε αρέσει είτε όχι σε κάποιους που το παίζουν ανατολίτες, συνάδει σήμερα με την πρόσληψη και γυναικών ναυτικών αν κι εφόσον έχουν τις γνώσεις και τις ικανότητες να εργαστούν σε πλοίο.

Δεν μπορεί λοιπόν ακόμη και στην Τουρκία και στις Φιλιππίνες να υπάρχουν γυναίκες αξιωματικοί καταστρώματος και στην Ελλάδα που γέννησε μια Μπουμπουλίνα και μια Μαντώ Μαυρογένη και μια Δόμνα Βισβίζη, να μην προσλαμβάνονται οι γυναίκες - απλά και μόνο γιατί είναι γυναίκες - ούτε για δόκιμοι!

Όταν μάλιστα ήδη υπάρχουν Ελληνίδες που κατάφεραν να φτάσουν ως το ψηλότερο σκαλί του βάθρου, και ας μην τις αναφέρει το παραπάνω άρθρο. Η καπετάν Μαριάννα Μαρούδα, η πρώτη Ελληνίδα συνταξιούχος πλοίαρχος, με ευδόκιμη υπηρεσία και σε πλοία και στη ναυτική εκπαίδευση, η καπετάν Αθανασία Μπουμπουράκη, που κυβέρνησε ως και μεγάλα γκαζάδικα του Ωνάση, η καπετάν Ευαγγελία Κατσικαδάκου, η καπετάν Βάσω Κονιδάρη, που ταξιδεύει αυτή τη στιγμή στο Αιγαίο ως πλοίαρχος. Και άλλες πιθανόν που μου διαφεύγουν τα ονόματά τους.

Όπως υπήρξαν και υπάρχουν και αρκετές υποπλοίαρχοι, όπως η Νίκη Σκέντζου, (πληροφορίες αναφέρουν ότι ίσως έφτασε και στου πλοιάρχου), η Ελένη Τσινιάρη - Αρμάου, η Βασιλική Μίχου και άλλες. Και πολλές ανθυποπλοίαρχοι σε κάθε είδους πλοίο. Από ποστάλι μέχρι φορτηγό και γκαζάδικο και μέχρι ακόμη και σε lng μεγαθήρια. Η Χαρά Βιδοζαχαράκη, η Στέφη Καλλέργη, η Χρύσα Τσαλίχη, η Φάλια Μπουντρούδη, η Νίκη Δελή, η Ηρώ Γιδάκου, η Χριστίνα Παυλίδου και πόσες ακόμη που δε γνωρίζω τα ονόματά τους, είναι λίγες μόνο από τις Ελληνίδες ανθυποπλοιάρχους που ταξιδεύουν αυτή τη στιγμή στους ωκεανούς της γης, συνεχίζοντας τη ναυτική παράδοση της φυλής και που δεν έχει μόνο αντρικό πρόσωπο. Κι αφήστε εκείνες που λόγω έλλειψης στήριξης των γυναικών αναγκάστηκαν να βγουν στη στεριά, καταφέρνοντας όμως πρώτα να πάρουν δίπλωμα ανθυποπλοιάρχου και να εργαστούν σε πλοία: Η Άννα Χατζησταύρου, η Ματίνα Γαβρήλου, η Βάσω Μυρωνάκη, η Αντωνία Μουρκόγιαννη, η Σοφία Λάμπου, φίλες και συμφοιτήτριές μου από τη σχολή, είναι λίγες μόνο απ' αυτές τις γυναίκες που αφού κατάφεραν να αποδείξουν ότι κάνουν για το καράβι, και φόρεσαν και τα γαλόνια του ανθυποπλοιάρχου, αναγκάστηκαν λόγω μητρότητας να βγουν στη στεριά. Όμοια και η Αθανασία Ανδρομανέτσικου, που σπούδασε λίγα χρόνια αργότερα από μας.

Και βεβαίως έχουμε δεκάδες "δοκίμισσες", όπως αυτοαποκαλούνται, που δείχνουν πριν ακόμη αποφοιτήσουν την αξία τους σαρώνοντας πρωτιές στις σχολές τους και αφήνοντας πίσω πολλούς από τους άντρες συμφοιτητές τους. Πρώτη εισαχθείσα πέρυσι στην ΑΕΝ Ασπροπύργου η Σοφία Νικολοπούλου αλλά και η Πέγκυ Αραχωβίτη. Ενώ στα Χανιά και στην Κύμη πρωτιές πήραν οι "δοκίμισσες" και στην αποφοίτηση από τη σχολή. Η Άννα Μαρία Παπακοσμοπούλου και η Γεωργία Καραντζούλη αντίστοιχα. Ανάμεσα στις δοκίμους που έχουν ξεχωρίσει θα προσθέσω και την Αντωνία Χασαποπούλου, που έζησε την τραγωδία του Aegean Wind χωρίς στο ελάχιστο να αλλάξει τα σχέδιά της για καριέρα στη θάλασσα.

Δεν είναι μία, δεν είναι δύο. Και σίγουρα υπάρχουν πολλές ακόμη που δε γνωρίζω ούτε εγώ τα ονόματά τους. Η Ελληνίδα καπετάνισσα έχει σήμερα όνομα και πρόσωπο. Και πολλές επαγγελματικές επιτυχίες να υποστηρίζουν το θεσμό της. Και μετράει πλέον πάνω από 30 χρόνια από την πρώτη αποφοίτηση γυναικών από δημόσια σχολή πλοιάρχων. Αν και θα πρέπει να τονίσουμε ότι καπετάνισσες γνώρισε η ναυτιλία μας και παλιότερα, απόφοιτες από ναυτικά λύκεια ή ιδιωτικές σχολές. Όπως η Άννα Σαρίδου, από τη δεκαετία του 60.

Τυχαίο λοιπόν δεν είναι που το Βήμα της Κυριακής δημοσίευσε μόλις μια εβδομάδα πριν άρθρο με τίτλο Καπετάνιος γένους θηλυκού. Όπως το έχουν κάνει και δεκάδες άλλα έντυπα στο παρελθόν.

Ατυχές είναι μόνο που ακόμη και σήμερα οι γυναίκες ναυτικοί που αναζητούν πλοίο να μπαρκάρουν, πέφτουν σε ανθρώπους με κολλημένα μυαλά στο οι γυναίκες δεν κάνουν για τα καράβια. Ε, λοιπόν, είναι οι ίδιοι που δεν κάνουν για τη ναυτιλία. Και όχι οι γυναίκες. Οι αναχρονιστικές τους αντιλήψεις δε συνάδουν με τις απαιτήσεις της σύγχρονης ναυτιλίας ούτε με την πρόοδο και την ανάπτυξη.

Τα είπα και ευθύνη δε φέρω. Κι ας μην έχω κανένα προσωπικό όφελος αφού πλέον εργάζομαι στη στεριά. Γι' αυτό εξάλλου και μπορώ να μιλάω για το θέμα και να λέω τα πράγματα με το όνομά τους. Όχι μόνο από αγάπη στις συναδέλφισσες που συνεχίζουν αλλά και γιατί αυτή είναι η αλήθεια και αυτό είναι το συμφέρον και της ναυτιλίας και της πατρίδας. Ιδιαίτερα στις κρίσιμες ώρες που περνάμε ως χώρα.

Κάθε εταιρεία που προσλαμβάνει Ελληνίδες καπετάνισσες σήμερα και τα δικά της συμφέροντα υπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο αλλά και σημαντική υπηρεσία προς την πατρίδα προσφέρει.

Ας το δει και η Πολιτεία από τη μεριά της το ζήτημα. Να κάνει τα δέοντα. Να υποστηρίξει τις γυναίκες ναυτικούς. Για να μην καταλήγει το πολύτιμο συνάλλαγμα σε ξένες χώρες. Και να μην προστίθενται ικανές καθόλα νέες κοπέλες στη μεγάλη ουρά των ανέργων...

The Captain's a Woman: Tales of a Merchant Mariner

The Captain's a Woman: Tales of a Merchant Mariner

Editorial Reviews

Product Description

Deborah Doane Dempsey's maritime career has been filled with firsts. She was the first female to graduate from a U.S. maritime or military academy. The first American woman to be licensed as a master mariner and to command a cargo ship on international voyages.

The first woman to become a regular member of the Council of American Master Mariners. The only woman among nine ship captains to earn the U.S. Navy's Meritorious Public Service Award during the Persian Gulf War. But this book clearly shows that Dempsey takes pride not so much in being a trail blazer as in having earned the respect of colleagues by paying her dues and passing the tests faced by any seagoing officer. Now a pilot working the treacherous Columbia River Bar, Dempsey is surprisingly matter-of-fact about her achievements, so it's left to her coauthor, Joanne Reckler Foster, to provide a landlubber's perspective. Together, their point/counterpoint description of the captain's job makes fascinating reading.

Product Details

Hardcover: 269 pages

Publisher: Naval Inst Pr (February 1998)

Language: English

ISBN-10: 1557501645

ISBN-13: 978-1557501646

http://www.amazon.com/dp/1557501645/ref=cm_sw_r_fa_dp_.aFMob1600CB8/191-5865223-5048162

STCW Resolution 14

Resolution 14

Promotion of the participation of women in the maritime industry

THE CONFERENCE,
HAVING ADOPTED the 1995 amendments to the International Convention on Standards
of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers, 1978,

NOTING the International Maritime Organization's Medium-Term Plan for the Integration
of Women in the Maritime Sector and expressing support for the Organization's
aims of promoting the training of women in the maritime sector,

DESIRING to achieve equal access for men and women to maritime training and to employment on board ship,

INVITES Governments:

. 1 to give special consideration to securing equal access by men and women
in all sectors of the maritime industry;

.2 to highlight the role of women in the seafaring profession and to promote
their greater participation in maritime training and at all levels in the
maritime industry.

Πρόκειται για διεθνή κανονισμό ο οποίος αναφέρει την θέση της γυναίκας στην εμπορική ναυτιλία. Το άνωθεν είναι το Ψήφισμα 14, της Διεθνούς Συμβάσεως των Πρότυπων Εκπαίδευσης και Πιστοποίησης και Φυλακής των Ναυτικών.

Σας μεταφράζω:

Η Διάσκεψη,

Έχοντας υιοθετήσει της τροποποιήσεις του 1995 στην Διεθνή Σύμβαση των Πρότυπων Εκπαίδευσης και Πιστοποίησης και Φυλακής των Ναυτικών, 1978,

Λαμβάνοντας υπόψη το Μεσο-Πρόθεσμο Σχεδιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) σχετικά με την Ένταξη των Γυναικών στον Ναυτιλιακό Τομέα και εκφράζοντας την υποστήριξη στους στόχους του Οργανισμού σχετικά με την προώθηση της εκπαιδεύσεως των γυναικών στον ναυτιλιακό τομέα,

Επιθυμώντας να πετύχει ισότιμη πρόσβαση για άνδρες και γυναίκες στην ναυτική εκπαίδευση και εργασία επί του πλοίου,

Προσκαλεί Κυβερνήσεις:

.1 Να δείξουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να εξασφαλίσουν την ισάξια πρόσβαση από άνδρες και γυναίκες σε όλους τους τομείς της ναυτιλιακής βιομηχανίας;

.2 Να αναδείξουν τον ρόλο της γυναίκας στο ναυτικό επάγγελμα και να προωθήσουν την μεγαλύτερή τους συμμετοχή στην ναυτική εκπαίδευση και σε όλα τα επίπεδα της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ STCW-95

Μην περιμένετε κάποιο σχόλιο, αντιθέτως με ενδιαφέρει πολύ να ακούσω τα δικά σας σχόλια.

Υ.Γ.: Η μετάφραση έγινε από εμένα... ίσως να μην είναι τέλεια...

Μια καπετάνισσα που έγινε ... ακρωτήρι!

Όλα άρχισαν από το άρθρο της φίλης καπετάνισσας Θαλασσινής στο φόρουμ Homa Educandus. Δηλαδή το ταξίδι στα πέλαγα του διαδικτύου με αφορμή όσα η Θαλασσινή ανακάλυψε για καπετάνισσες από όλο τον κόσμο. Μια τριαντάχρονη Αργεντίνα, μια τριαντάχρονη μελαχρινή καλλονή, που πλοιαρχεύει σε γκαζάδικο, κι άλλη μια συμπατριώτισσά της λίγο μεγαλύτερη αλλά και μια ηλικιωμένη Ρωσίδα, η Anna Ivanovna Schetinina παρέα με μια Αγγλίδα, τη Victoria Alexandrina Drummond που υπήρξε λέει μηχανικός στα πλοία... Όλη αυτή η γυναικεία συντροφιά με υποδέχτηκε πρωί πρωί και έκανε τη μέρα μου χαρούμενη.

Ομολογώ πως δε γνώριζα την ύπαρξή τους. Κι ένιωσα βαθιά την ανάγκη να διορθώσω τη μεγάλη παράληψη. Ας είναι καλά η Θαλασσινή που μου έδωσε το ερέθισμα. Θαλασσινούλα, σε ευχαριστώ από καρδιάς!

Από τις τέσσερις κυρίες το μεγαλύτερο ενδιαφέρον μου τράβηξε η Ρωσίδα με τα λευκά μαλλιά. Η πρώτη, λέει, καπετάνισσα στον κόσμο...

Προφανώς εννοούν στο σύγχρονο κόσμο γιατί οι καπετάνισσες έχουν μεγάλη ιστορία πίσω τους. Πέρα από τη δική μας πασίγνωστη Μπουμπουλίνα και τις άλλες ηρωίδες της επανάστασης του '21 που κυβέρνησαν πλοία (πχ η Θρακιώτισσα Δόμνα Βισβίζη) είναι γνωστό πως μια καπετάνισσα πήρε μέρος ακόμη και στη μακρινή ναυμαχία της Σαλαμίνας, η περίφημη βασίλισσα Αρτεμισία που ήταν και η μόνη που διέβλεψε τον κίνδυνο καταστροφής των Περσικών δυνάμεων, όταν ο Ξέρξης συγκάλεσε πολεμικό συμβούλιο.

Στην εποχή μας όμως ως πρώτη καπετάνισσα που αποφοίτησε μάλιστα από σχολή και έφτασε στο βαθμό του πλοιάρχου, αναφέρεται η Ρωσίδα Anna Ivanovna Schetinina, η οποία έγραψε ιστορία στα 1935 αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση πλοίου και μάλιστα σε ηλικία μόλις 27 ετών:

Η Άννα γεννήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1908 στο Okeanskoy του Βλαδιβοστόκ. Φέτος μάλιστα γιορτάστηκαν με λαμπρότητα τα 100 χρόνια από τη γέννησή της, καθώς εκτός από καπετάνισσα υπήρξε και ήρωας του λαού της, τιμημένη με το βραβείο Λένιν και άλλες σημαντικές διακρίσεις.

Αποφοίτησε από τη Ναυτική Ακαδημία στα 1929 και άρχισε την καριέρα της από ναύτης. Μέσα σε έξι μόλις χρόνια κατάφερε να γίνει πλοίαρχος. Συγκεκριμένα παρέλαβε το φορτηγό πλοίο "Hohenfelz" από το Αμβούργο, το οποίο μετονομάστηκε σε "Chavycha", και το οδήγησε στο Πετροπαβλόβσκ-Kamchtsky, κάτι που την έκανε γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τη βλέπουμε εδώ με τη στολή της και τα τέσσερα χρυσά σιρίτια στα χέρια. Είναι πια η εποχή του φοβερού πολέμου και η καπετάν Άννα δίνει με επιτυχία και αυτόν τον αγώνα. Επικεφαλής των πλοίων "Karl Libkneht", "Rodina" και Jean Jores" κατάφερε να διασχίσει επιτυχώς 17 φορές τον Ειρηνικό.

Μετά τον πόλεμο η Άννα φοίτησε στο Higher Marine Engineering College του Λένινγκραντ και έγινε μέλος ΔΕΠ εκεί. Από το 1960 εργάστηκε σε χώρες της Άπω Ανατολής διδάσκοντας πάντα σε ναυτικές ακαδημίες. Ασχολήθηκε επίσης με το γράψιμο εγχειριδίων ναυτικής τέχνης αλλά και με την καταγραφή των απομνημονευμάτων της.

Η Άννα Ιβάνοβνα απεβίωσε στις 25 Σεπτεμβρίου 1999. Στο λιμάνι του Βλαδιβοστόκ κατασκευάστηκε προς τιμή της ειδικό μνημείο:

Επιπλέον δόθηκε και το όνομά της σε ένα ακρωτήριο! Ένα ακρωτήριο της χερσονήσου Shkota, στον κόλπο Amur στη θάλασσα της Ιαπωνίας, με συντεταγμένες 43 ° 05,9 Β γεωγραφικό πλάτος και 131 ° 51,4' Α γεωγραφικό μήκος. Βρίσκεται κοντά στη Ναυτική Ακαδημία που δίδαξε επί σειρά ετών:

Government of the Russian Federation on October, 20th, 2006, in memory of Master Anna Ivanovna Shchetinina, decided to name the cape in Amur bay of Japan sea "cape Shchetininoy". (ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ FESCO)

Με αφορμή του ιωβηλαίου από τη γέννησή της και που συμπίπτει με τα τριάντα χρόνια από την ίδρυση της πρώτης ελληνικής δημόσιας σχολής πλοιάρχων για γυναίκες, είναι νομίζω μια καλή ευκαιρία στην επέτειο του θανάτου της, στις 25 Σεπτέμβρη, να οργανώσουμε μία συνάντηση - εκδήλωση για να τιμήσουμε τόσο την πρώτη γυναίκα πλοίαρχο της σύγχρονης εποχής όσο και όλες τις άλλες γυναίκες που κατάφεραν να φτάσουν στην κορυφή της ιεραρχίας και να κυβερνήσουν πλοία.

Όσες και όσοι ενδιαφέρονται να λάβουν μέρος στη διοργάνωση, δεν έχουν παρά να επικοινωνήσουν μαζί μας.

Ράσελ Κάρσον: Μια γυναίκα που μελέτησε τη θάλασσα

Μικρολίμανο ή Τουρκολίμανο ή πιο σωστά: Βρωμολίμανο...

Και τι δεν κολυμπάει στα νερά του...

Η θάλασσα για το ναυτικό είναι τα πάντα. Χωρίς θάλασσα, ναυτικοί δεν μπορούν να υπάρξουν. Τι είναι όμως η θάλασσα; Μονάχα το αρμυρό νερό; Την ύμνησαν ποιητές, έδωσε έμπνευση σε ζωγράφους, αγκάλιασε παιδιά και ερωτευμένους, ταξιδεύει βαπόρια, την αγάπησε ο φακός... Αυτά μόνο είναι η θάλασσα;

Η θάλασσα είναι εκείνη που δίνει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στον πλανήτη μας. Τα τρία τέταρτα της γης καλύπτονται από θάλασσα. Γι' αυτό και τη Γη μας τη λέμε και Υδρόγειο. Είναι ο πλανήτης που η φύση τού χάρισε νερό. Ο γαλάζιος πλανήτης... Ο πλανήτης που έχει ζωή. Και η θάλασσα είναι η πηγή της. Η πηγή της ζωής. Χωρίς θάλασσα όχι μόνο οι ναυτικοί αλλά ούτε οι άνθρωποι θα υπήρχαν.

Και ναι, λέμε εμείς οι ναυτικοί πως πολύ αγαπάμε τη θάλασσα. Αλλά αγάπη τι σημαίνει; Να παίρνουμε μόνο; Να τη χαιρόμαστε; Να κερδίζουμε το ψωμί μας ταξιδεύοντας στις θάλασσες; Όχι, βέβαια. Αυτό είναι εκμετάλλευση της θάλασσας. Είναι πόθος, είναι έρωτας. Αγάπη δεν είναι...

Αγάπη σημαίνει να νοιάζεσαι και να φροντίζεις αυτόν που αγαπάς. Να του προσφέρεις εσύ και όχι μόνο να του παίρνεις όσα εκείνος σου προσφέρει. Και πολύ περισσότερο αγάπη δεν είναι να καταστρέφεις εκείνον που αγαπάς. Κι εμείς που τη θάλασσα ταξιδέψαμε ξέρουμε πως συχνά η μεγάλη ..... αγάπη γίνεται μίσος και αδιαφορία για εκείνη που λέμε πως πολύ αγαπάμε.

Θυμάμαι το κάζο που τράβηξα στο πρώτο μου καράβι... Με φορτώνει ο μπόσης ένα κάδο (δοκιμάκι τότε εγώ) και μου λέει: "Στη μεγάλη αποθήκη!"

Και πιάνω κι εγώ η άσχετη και γύρναγα όλες τις αποθήκες του καραβιού. Πού να φανταστώ ότι η μεγάλη αποθήκη δεν ήταν άλλη από τη θάλασσα; Η εύκολη λύση για κάθε περιττό στο καράβι; Εκεί καταλήγουν οι αποχετεύσεις, τα βρωμόνερα της κουζίνας, οι σαπουνάδες από τα πλυντήρια αλλά και όλα τα στερεά σκουπίδια... Δυστυχώς, αν και οι κανονισμοί το απαγορεύουν, εκεί μερικές φορές αφήνονται και τα "λαδωμένα" βρωμόνερα από το πλύσιμο των αμπαριών των πετρελαιοφόρων... Όλα στη μεγάλη αποθήκη. Είναι μεγάααααλη η θάλασσα, δεν έχει ανάγκη!!!

Αν έχει ή δεν έχει ανάγκη η θάλασσα ή αν εμείς την έχουμε ανάγκη, το ξέρει σήμερα ακόμη και ένα μικρό παιδί του σχολειού. Και το ξέρει γιατί κάποιοι άνθρωποι ανάλωσαν τη ζωή τους στη μελέτη του γαλάζιου βασιλείου. Για έναν τέτοιο άνθρωπο θα μιλήσουμε σήμερα και θα τιμήσουμε τη μνήμη του. Τα 1ο1 χρόνια από τη γέννησή του. Κι ο άνθρωπος αυτός ήταν μια γυναίκα. Μεγάλη τιμή για μας... Όλες τις γυναίκες μα ειδικά εκείνες που λέμε πως αγαπάμε τη θάλασσα, πως είναι η ζωή μας.

Λέμε... Λόγια!!! Εκείνη όμως δεν είπε, εκείνε έπραξε. Δε στάθηκε σε γλυκανάλατες δηλώσεις "είναι η ζωή μου", αλλά αφιέρωσε τη ζωή της για να μελετήσει τη θαλάσσια ζωή.

Σας μιλώ για τη Ράσελ Κάρσον. Που γεννήθηκε στις 27 Μάη του 1907 και έφυγε στις 14 Απρίλη του 64. Στους 57 απρίληδες της ζωής της η Κάρσον κατάφερε να δέσει για πάντα το όνομά της με τη θάλασσα. Βιολόγος και συγγραφέας, θεωρείται από τους πρωτοπόρους του παγκόσμιου περιβαλλοντικού κινήματος.

Τα βιβλία της σημείωσαν εκπληκτική επιτυχία και έγιναν μπεστ σέλερ. Βιβλία που αποκαλύπτουν τα μυστικά της ζωής των ωκεανών, των ακτών αλλά και των βυθών. Ορόσημο του έργου της θεωρείται το βιβλίο Silent Srping. Την αποκάλεσαν "άγιο του περιβαλλοντικού κινήματος" και ήταν εκείνη που έκανε γνωστό το ρόλο των χημικών φυτοφαρμάκων. Εργάστηκε πολλά χρόνια στην υπηρεσία ιχθύων των Ην. Πολιτειών και προσπάθησε με κάθε τρόπο να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τους κινδύνους που απειλούν τη θάλασσα.

Με τις μελέτες της η Κάρσον ανάγκασε σε αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου που ως τότε αντιμετώπιζε τη θάλασσα ως τη μεγάλη αποθήκη που όλα τα χωρά και όλα τα καταπίνει...

Πέρα όμως από τη μνήμη της σπουδαίας αυτής γυναίκας, εκείνο που προέχει και μας ενδιαφέρει είναι να συνεχιστεί το έργο της. Σκοπός μας δεν είναι μόνο να τιμήσουμε τα γενέθλιά της... αλλά να ζητήσουμε η εκπαίδευση των νέων που πρόκειται να ταξιδέψουν τις θάλασσες ως αξιωματικοί να περιλάβει υποχρεωτικά και τις γνώσεις εκείνες που θα κάνουν συνείδηση σε όλους ότι η θάλασσα δεν είναι αποθήκη. Και έχουμε χρέος όλοι να την προστατεύουμε και να την κρατάμε καθαρή.

Και όχι μόνο οι αξιωματικοί... όλοι οι ναυτικοί πρέπει να ενημερωθούν. Όλοι να γνωρίζουν τη σημασία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Μαζί με τα υπόλοιπα σωστικά να διδάσκονται και τις αρχές εκείνες που θα σώσουν τη θάλασσα και τη ζωή στον πλανήτη. Γιατί αν ένα καράβι χαθεί, θα χαθούν τριάντα ψυχές... αν χαθεί η θάλασσα όμως θα χαθεί ο άνθρωπος από τη Γη.

• Περισσότερες πληροφορίες για την Κάρσον μπορείτε να διαβάσετε εδώ.